‌شبهات‌ ولایت‌ فقیه‌

ش: این روزها حتما! در جریان کار خوشه بندی خانوار و طرح هدف‌مند کردن یارانه‌ها هستید. شبهه‌ای که این روز‌ها بسیار مطرح می‌شود، این هست که مگر بیت‌المال حق همه نیست‌؟ مگر همه نباید مساوی از آن استفاده کنند؟ پس چرا باید یک عده بیشتر بگیرند و یک عده کمتر از یارانه‌ها استفاده کنند؟ پاسخ شما چیست؟

پاسخ: نگاه [ما] در این پاسخ به نقد یا دفاع از طرح اجرایی هدفمند یارانه‌ها نیست، چرا که این مهم بر عهده‌ی کارشناسان، دولت و مجلس است، بلکه فقط شبهه‌‌ی مطروحه مبنی بر علت کمتر یا بیشتر گرفتن از بیت‌المال مورد توجه قرار گرفته است.

در توزیع بیت‌المال (و در هر امر دیگری) رعایت «عدالت» شرط است و نه رعایت «تساوی» و فلسفه خوشه‌بندی نیز همین رعایت عدالت در توزیع بیت‌المال است.

به عنوان مثال فرض نمایید دولت از بیت‌المال مبلغ سیصد تومان بابت هر لیتر بنزین یارانه می‌دهد. حال آیا عدالت است از حق کسی که هیچ خودرویی ندارد (70٪ جمعیت کشور) و با نقلیه عمومی سفر می‌کند و یا در روستا پیاده و یا با چهارپا به این طرف و آن طرف می‌رود، به کسی که یک، دو یا سه خودرو دارد (30٪ جمعیت کشور)، یارانه پرداخت شود؟!

یا فرض نمایید دولت در مصرف گاز از بیت‌المال یارانه می‌دهد. آیا عدالت است که از سهم شما که به اندازه‌ی یک زندگی معمولی مصرف گاز دارید، به یک کارخانه که مصرف صنعتی دارد یارانه‌ی گاز پرداخت شود؟!

همین‌طور است وقتی کسی از درآمد بیشتر و نیاز کمتری برخوردار است. فرض نمایید یک نفر صاحب سرمایه و فروشگاه پر رونقی است و ماهانه یک تا چند میلیون درآمد و سود دارد و در مقابل یک کارمند ساده‌ی استخدامی یا قراردادی، ماهانه 250 هزار تومان دستمزد دریافت می‌کند. و هر دو از شرایط و امکانات موجود در جامعه که متعلق به بیت‌المال (همگان) است استفاده می‌کنند. آیا هر دو باید به یک اندازه از امکانات بیت‌المال استفاده کنند؟!
 بدیهی است که بیت‌المال (نقدی) یک حداقل سقفی دارد که همگان باید از آن به طور مساوی بهره‌مند گردند و یک مقدار متغیری نیز دارد که باید به حسب شرایط، امکانات و نیازها توزیع گردد. و البته محاسبه و اجرای صحیح و دقیق آن، آن هم در یک جامعه‌ی رو به رشد هفتاد میلیونی با تمامی مشکلاتش، نه تنها کار سهلی نیست، بلکه بسیار مشکل است و بعید است به جز معصوم کسی بتواند دقیق عدالت را اجرا کند. لذا باید در حد توان و امکان نسبت به بهره‌مندی از بیت‌المال اقدام نمود.